Zeeziek op de veerboot: wat helpt en wat niet

Waarom het gebeurt

Het evenwichtsorgaan in het binnenoor registreert de beweging van het schip. De ogen zien daarentegen een ruimte die stilstaat — de hutwand, de tafel, het boek. Die twee meldingen kloppen niet met elkaar, en de hersenen reageren met misselijkheid. Alles wat de tegenspraak kleiner maakt helpt dus, en alles wat haar vergroot maakt het erger.

Daaruit volgt de nuttigste regel: buiten op het dek met de horizon in zicht zien de ogen de beweging die het oor meldt. Voorovergebogen boven een telefoon in de lounge zien ze precies het tegenovergestelde. Daarom werkt een plek in de buitenlucht beter dan de meeste middelen.

Waar u het beste zit

Een schip beweegt om zijn midden. Hoe verder u van dat midden zit, hoe groter de uitslagen — het sterkst in de boeg en achterop, en op het bovenste dek duidelijk meer dan beneden. De rustigste plek ligt dus midscheeps en zo laag mogelijk.

Hetzelfde geldt voor hutten op de nachtboten naar Hull, Newcastle en Harwich. Bent u gevoelig, neem dan een hut midscheeps op een van de lagere dekken in plaats van de buitenhut helemaal vooraan met panoramaraam. En liggen is beter dan zitten: horizontaal registreert het evenwichtsorgaan kleinere uitslagen.

Welke overtochten het betreft

De grote Noordzeeveerboten zijn zware schepen met stabilisatoren — daarop merkt u ook bij stevige wind verrassend weinig. Onaangenaam wordt het eerder op twee andere types: kleine, snelle catamarans en sneldiensten die op de golven slaan in plaats van erdoorheen te snijden, en op open trajecten zonder luwte van land.

In de herfst en winter zijn dat vooral de Noordzee-overtochten naar Engeland. Op de Waddenzee is het anders: de veren naar Texel, Vlieland en Terschelling zijn kort, maar het water is ondiep, waardoor het bij harde wind korte, hakkende bewegingen geeft in plaats van lange deining. Kort dus, maar niet altijd rustig.

Wat helpt — en wanneer

Het beslissende punt bij middelen tegen reisziekte: ze werken preventief. Genomen als de misselijkheid er al is, komen ze meestal te laat. Weet u dat u gevoelig bent, neem ze dan vóór vertrek — de voorbereidingstijd staat op de verpakking, en bij de apotheek krijgt u een advies dat past bij u en bij de duur van de overtocht. Let op de waarschuwing over rijvaardigheid als u na aankomst zelf achter het stuur kruipt.

Zonder medicijnen doet de combinatie van plek en blik het meeste werk: midscheeps, frisse lucht, horizon in zicht, niet lezen en niet op de telefoon. Eet iets kleins maar niets zwaars en niets vets — een lege maag maakt het meestal erger, niet beter. Alcohol verslechtert het onveranderlijk.

Begint het toch: naar buiten, gaan zitten of liggen, de horizon vasthouden, rustig ademen. Koude lucht in het gezicht helpt veel mensen. En voor de planning: na aankomst zakt het gevoel meestal snel weg, al kan een licht deinen nog een tijdje naijlen.

Met kinderen aan boord

Kinderen tussen ongeveer twee en twaalf jaar zijn er bijzonder gevoelig voor. Bij hen werkt hetzelfde als bij volwassenen — alleen moet u het actief aanbieden, want een kind kijkt uit zichzelf eerder naar een scherm dan naar de horizon. Een plek bij het raam met zicht naar buiten, regelmatig naar buiten, kleine porties. Middelen voor kinderen bestaan; vraag arts of apotheek wat past bij de leeftijd en de duur van de overtocht.

Veelgestelde vragen